پست‌ها

جنبش می تو و من هم دو چیز متفاوت

صدا بخشیدن به رنج شرط تمام حقیقت است تئودور آدورنو مشخص است که در طول تاریخ تقریبا همیشه زنان مورد ستم و سرکوب بوده اند. در کل تاریخ بشری به خاطر وضعیت بیولوژیکی زن، و دوران های بلند مدت بارداری پشت سر هم، زن همیشه آسیب پذیر بوده و این دستمایه ای شده برای شکل گیری فرهنگ سلطه بر زنان و اجحاف های رنگارنگ در طول تاریخ در مورد آن ها. هرچند که همیشه مردان هم مورد ظلم بوده اند، اما ظلم و ستمی که بر مردان رفته است بر مبنای طبقه و جایگاه های اجتماعی بوده، مثل برده ها دوران برده داری، دهقانان دوران فئودال، و یا کارگران دوران سرمایه داری. تفاوتی ریشه-ای و ساختاری است میان سرکوب و فشار بر مرد و زن. در جامعه سرمایه داری متاخر، همه  به غیر از منتفعان سیستم، شاید همان یک درصد، به واسطه ی شیوه ی تولید و چرخش  سرمایه و بحران های اقتصادی زیر سرکوب قرار دارند. اما در عین حال زنان با سرکوب مزاعف مواجه اند و آن سرکوب و آزاری است که از سوی مردان می آید. در این متن ابتدا دعوی های اسلاوی ژیژک را در ویدئویی که در مورد جنبش می تو منتشر کرده است، نقد می کنم سپس رابطه ی جنش می  تو و جنبش من هم در ...

جریان گیم استاپ چه بود

گیم استاپ یک شرکت خرده فروشی آمریکایی بود که در عرض یک ماه سهام آن حدود 100 برابر رشد کرد. این رشد موجب ضربه خوردن به گروهی از سرمایه گذارانی شد که نزدیک به 40 میلیارد دلار سرمایه از دست دادند. اما چطور رشد سهام برای یک شرکت موجب ضربه خوردن به سرمایه گذاران دیگر می­شود؟ و چطور سهام یک شرکت زیان ده در مدتی کوتاه صد برابر شده است؟ این سوال­هایی است که در این متن به آن­ها پاسخ خواهیم داد. قبل از بررسی مورد گیم اسپات باید در مورد واژه shorters توضیح دهیم. در بازارهای بورس فرایندی وجود دارد که شما به جای خرید و فروش سهام می­توانید روی سقوط یک سهام شرط بندی کنید؛ به افرادی که چنین کاری می کنند shorter می گویند و به این فراید shorting یا short selling می­گویند . معمولا شرکت های هج فاند hedge fund ، افراد متخصص مالی و غیره به سمت چنین فرایندهایی می­روند. ارزش کل سهام شرکت گیم اسپات چند ماه پیش حدود 100 میلیون دلار بود. حساب های سالانه ی این شرکت نشان می­دهد که طی سال­های اخیر این شرکت هر سال حدود 6 میلیون دلار ضرر کرده است. این یعنی شرکت هر ساله حدود شش میلیون دلار سرمایه از دست داده ا...

جنسیت گیاه هان چیست ؟

تصویر
  پروفسور استلا سنفورد لینایوس در سال 1729، در اولین بیانیه ی منتشر شده اش در مورد جنسیت گیاهان، نوشت "به نظر می آید گیاه­شناسان باستان، به دنبال جنسیت گیاهان، در تاریکی عمیقی کورمال کورمال راه خود را پیش می بردند" [1] . او می گوید وقتی می بینیم که آن­ها تا چه اندازه بر خطا بودند که برای تعیین جنسیت درخت به سراغ چیزهایی مانند قطر تنه می رفتند، به خود می لرزیم. هرچند، گیاه شناسان مدرن ــ که منظور او گیاه شناسان قرن هفدهم و بعد از آن بود ــ به روشنگری رسیده بودند. آنها با دنبال کردن شباهت­های میان حیوانات و گیاهان در نهایت متوجه شدند که باید به دنبال همان’دستگاه تناسل‘ حیوانات در گیاهان باشند. لینایوس وقتی دریافت که پرچم عضو مردانه و مادگی عضو زنانه ی گیاه است، گفت دیگر کسی نمی تواند وجود جنسیت در گیاهان را انکار کند. به عبارت دیگر تا سال 1729 دیگر برای لینایوس مبرهن و واضح شده بود که گیاهان جنسیت دارند. و هیچ کس نمی تواند آن چه را که واضح است انکار کند، این طور نیست؟ امروزه، بی شک، تمام دانشمندان گیاه شناسی و یا باغبانان متفق القول اند که گیاهان جنسیت دارند و از این ر...

بحران اقتصادی و افول آزادی بیان

تصویر
یکی از نویسنده های آمریکایی به مردم آمریکا هشدار داد که فکر نکنید از بین رفتن دموکراسی و آزادی بیان در آمریکا غیر ممکن است. قطعا آزادی بیان، شعار چند صد ساله آمریکا، امروز خدشه دار شده است و شاید هم ترک برداشته باشد. ترکی که ممکن است عمیق تر شود و ناگهان دهان باز کند و فاجعه رخ دهد. اما آیا صرفا تمام تغییرات به خاطر یک رئیس جمهور نژادپرست است. بعید است که درختان کهن سال آزادی بیان به واسطه ی یک رئیس جمهوری تند رو بلرزند. این افول که هم اکنون در آمریکا با ترامپ، در انگلستان با بوریس جانسون، در اسپانیا با گروه بوکس، در سوئد با رای بالای (17 درصد) حزب فاشیستیِ یمی اوکیسون بعد از 100 سال، و در برزیل با بولسونارو شروع شده است، تنها بسته به این سیاست مدار و آن حزب نیست. تفسیر درست را باید از دل مناسبات سرمایه و اقصاد بیرون کشید. چرخش سرمایه   در جهان، یا بهتر است بگوییم غرب، همچون چرخش آبهای گرم اقیانوس که می توانند نظام اکولوژی را منقلب سازند، می تواند توازن سیاسی را در سطح جهان بهم بریزد. این توازن می تواند به سمت تمایل جوامع به نیروهای رهایی بخش و سوسیالیستی باشد یا برعکس می تواند...

وینیکات مهمترین روانکاو کودکان

وینیکات بی شک مهمترین روانکاو در حیطه ی کودکان است. او در طول دوران زندگی خود نزیک به 20 هزار بیمار کودک داشت. او تمام انرژی اش را روی شناخت کودک گذاشت و سعی می کرد تا دانش عمومی جامعه را نسبت به روان کودک بالا ببرد مثلا حدود 600 جلسه در بی بی سی برای مردم صحبت کرد. من بسیار با این صحنه مواجه شدم که وقتی کودک گریه می کند پدر و مادر به سراغ بچه می روند تا آرامش کنند. یا پدر و مادر های که سعی می کنند بچه حرف گوش کن تربیت کنند. و یا بعضی دیگر که به خاطر مشغله های کاری از بچه ها غافل می شوند و کودک را از صبح تا شب به یک مهد کودک می فرستند. در فرهنگ ایرانی انگار تنها راه واکنش به گریه ی بچه آرام کردن آن است. وینیکات معتقده که "وقتی یک بچه با خشم گریه می کند ... اگر آدم های دور و بر او آرام باشند و احساس بدی پیدا نکنند این تجربه به میزان قابل توجهی توانایی بچه را برای درک این مسئله که هرآنچه که فکر می کند درست است الزاما واقعی نیست، بالا می برد". دوم این که والدین همیشه از این که بچه هایشان از قوانین آنها تبعیت کنند، خوشحال می شوند یا به عبارتی والدین از داشتن بچه خوب خرسند م...

آیا پروژه ی مریخ یک یا مارس وان واقعی است

یعنی از نمونه های جالبی که نشان می دهد در جهان امروز رسانه های چطور می توانند یک پروژه تخیلی یک گروه ورشکسته را بدل به یک مسئله کاملا باورپذیر کنند. مارس وان (مریخ یک) پروژه ای است که در آن ادعا شد قرار است یک تعداد آدم به مریخ سفر یک طرفه داشته باشند و اصلا برگشتی هم در کار نیست. این گروه ابتدا تبلیغاتی به راه انداختند که داوطلب بگیرند. و هزاران نفر هم از سراسر دنیا ثبت نام کردند و لیست های نهایی هم درآمد. سوالهای بسیاری وجود داشت که این گروه نتوانستند حتی جوابی به آن بدهند و همیشه با وعده های خیالی سوال ها را جواب می دادند. با چه سفینه ای قرار است به مریخ بروند؟ هنوز هیچ سفینه ای که بتواند چند نفر و تمام تجهیزات لازم را برای سفر به مریخ به همراه خود حمل کند وجود ندارد. بنابراین ابتدا باید سفینه ای ساخته می شد که تقریبا برای یک گروه غیر ممکن است مگر این که کشورهای متعددی در این پروژه دخیل باشند. اگه قرار است چنین هزینه های هنگفتی شود چرا باید به مریخ سفر یک طرفه شود که مدام هزینه های بعدی را به همراه خواهد داشت ؟ چه کسی قرار است هزینه یک سری آدم را هزاران میلیاردها کلیومتر آن ...

کتاب انسان خردمند و نقد های ضعیف این کتاب

این ویدئویی است که یک فردی به نام شروین وکیلی انتشار داده و در آن ادعا کرده است که کتاب انسان خرد مند را نقد کردهد است.  https://www.youtube.com/watch?v=5csRGHcwc7o من تا دقیقه 29 این ویدئو را نگاه کردم و آنقدر ایراد و اشکال در گفته های این فرد بود که دیگر کافی دانستم تا همان جا نقد خودم را متوقف کنم.  من کتاب  را به انگلیسی خوانده ام و بر مبنای منبع انگلیسی آن این نوشته را نوشتم اما ظاهرا این آقا کتاب را به فارسی خوانده اند.  گوینده معقد است که "ستون فقرات تاریخ جهان"، "ایران زمین و تمدن ایرانی است". چطور چنین نتیجه ای می توان گرفت ؟   تاریخ جهان ستون فقراتش ایران است ؟ مثلا تاریخ اتفاقات هزاران ساله مکزیک یا تمام کشورهای آمریکای لاتین چه ارتباطی با ایران دارد ؟ ایران تنها در یک دوره امپراطوری جهانی بود مانند امپراطورهای مختلفی که در جهان شکل گرفته اند و نابود شده اند مثل امپراطوری چین، یا انگلستان یا آخرین آن که آمریکاست ولی در حال نزول و سربرآوردن دوباره چین. بنابراین ایران ستون فقرات تاریخ جهان نیست. گوینده می گوید که حراری یک شخصیت غی...

فساد برخاسته از تضعیف جامعه ی مدنی

وقتی یک آدم، یا هر موجود زنده ی دیگه ای، احساس ترس از نیستی و نابودی می کند، می توند واکنش های خشنی بروز بدهد چرا که ناخودآگاهش در لحظه ی خطر او را به سمت خشونت می برد تا بتواند بقا خود را حفظ کند. این یک واکنش طبیعی برای حفظ بقا است. با این که مقایسه یک نظام سیاسی با یک فرد و ناخودآگاه چندان درست نیست اما من بر این باور هستم که نظام هایی که در آن ها قدرت بین گروه های متعدد جابجا نمی شود و آرام آرام قدرت در یک نقطه متمرکز می شود، خیلی شبیه به یک فرد عمل می کنند. یعنی در زمانی که احساس می کنند کلیتشان در خطر است دست به هر کاری می زنند تا این کلیت را حفظ کنند چون خودشان را به صورت یک کل می بیند که در حال فرو ریختن است و برای بقا باید دست به هر کاری بزنند تا آن را حفظ کنند. امروز بیستمین سال توقیف دست جمعی روزنامه بود. زندانی کردن دگر اندیشان، کشتار روشنفکران، تقلب، حصر، نظارت و یا هر ضربه دیگری به بدنه ی جامعه ی مدنی یک کشور وارد شود خود را به شکل تاثیرات بلند مدت عیان می کند. مثلا ضربات کاری مارگارت تاچر به اتحادیه های کارگری انگلستان، امروز در جامعه انگلستان خود را به شکل نو...

درباب کارگران جنسی

چندی قبل بی بی سی فارسی در برنامه پرگار به مسئله تنفروشی پرداخت اما وقتی من این برنامه را نگاه کردم متوجه شدم که متخصصانی که به این برنامه دعوت شده اند به اندازه کافی نمی توانند مسئله را برای مخاطب باز کنند و مجری هم به اندازه کافی محدوده ی بحث را به سر حدات خود نمی برد. برای همین تصمیم گرفتم متن زیر را بنویسم. تنفروشی از قدیم ترین تجارت های جهان است. درست مثل هر موضوع دیگری قدمت نمی تواند برای یک پدیده حقانیت به ارمغان آورد. پس چون این تجارتی قدیمی است دلیلی بر درست و غلط بودن آن ندارد. اما چه موضعی می توان در برابر قانونی بودن آن گرفت مسئله ای بالکل متفاوت است. وقتی پای قانون و حاکمیت به میان می آید باید ترسید به این معنا که چه تبعاتی برای تنفروشان دارد. آیا بحث قانونی کردن آن منجر به داشتن حقوق و مزایای بیشتر برای زنان تن فروش است یا به راه افتادن دم و دستگاه مالیاتی برای گرفتن مالیات از تن فروشان، یا به وجود آمدن شرکت های بزرگ برای به استثمار کشیدن کارگران جنسی از طریق انحصار بازاریابی و فروش و یا در کل تمام دیگر راهکارهایی که به دنبال سود از تجارت تن دیگری. می دانیم ک...